Kanserde Genetik Yatkınlığa Dikkat!



Meme kanseri olgularının, %5-%10’unun kalıtımsal olduğu, yani ebeveynden çocuğa geçen ve normal olmayan genler nedeniyle oluştuğu düşünülmektedir.


BRCA, “Breast Cancer Susceptibility” yani “Göğüs Kanseri Duyarlılık” kelimelerinin baş harflerinden oluşturulmuş bir kısaltma olan BRCA, yani meme kanserinde yatkınlık yaratan mutasyonlar başlıca BRCA1 ve BRC2 genleridir. Bunun yanı sıra TP53, PTEN, STK11/LKB1, CDH1, CHEK2, ATM, MLH1, MSH2 genlerindeki mutasyonlar da meme ve/veya yumurtalık kanserine yatkınlık yaratabilirler.


BRCA1 ve BRCA2 genleri, normal hücrelerde DNA’nın istikrarını sağlayıp, kontrolsüz hücre büyümesini engellemeye yardımcı olurlar. Bu sebep ile, bu genler tümörleri baskılayıcı genlerdir. Bu genlerdeki tehlikeli mutasyonlar, genlerdeki bu fonksiyonlarını bastırarak kalıtımsal meme ve yumurtalık kanseri gelişimi yatkınlığını arttırabilirler.


Eğer bir kadın, BRCA1 ya da BRCA2 geninde herhangi bir mutasyon taşıyorsa, hayatı boyunca meme ve/veya yumurtalık kanseri geliştirme riski taşıyabilir. BRCA1 mutasyonları rahim ağzı, rahim, pankreas ve kolon kanseri açısından; BRCA2 mutasyonları da pankreas, mide, safra kesesi/yolu kanseri ve melanoma açısından risk taşırlar.


Ancak günümüzde genetik yatkınlık testleri ile kanser riski erken saptanabilmektedir. Erken saptanması ise hastalık oluşmadan önlem almak açısından büyük bir avantaj sağlıyor. Günümüzde yapılan check-up ve genetik testler sayesinde, birçok ciddi kanser hastalığı riskinin erken teşhisi mümkün kılınabiliyor.


Erkekleri Nasıl Etkiliyor?

Erkekler için de BRCA1 ve BRCA2 genlerindeki tehlikeli mutasyonlar risk taşıyabilmektedir. BRCA2 geninde mutasyon taşıyan bir erkeğin meme kanseri olma riski bu mutasyonu taşımayan bir erkekten daha fazladır. BRCA1 geninde mutasyon taşıyan bir erkek, prostat kanseri için bu mutasyonu taşımayan bir erkeğe göre daha fazla bir risk taşır. Ayrıca cilt ve sindirim sistemi kanserleri için de artmış risk söz konusudur.


Genetik Yatkınlık Testleri

Bir ailede fazla meme ya da yumurtalık kanseri öyküsü olması, meme ya da yumurtalık kanseri ile ilişkili genetik mutasyonların söz konusu olması ve bu hasarların aile bireylerine transferi ihtimalini gündeme getiriyor. Bir kadının, BRCA1 veya BRCA2 genlerinde mutasyon oluşmuş ise, meme ve yumurtalık kanseri görülme olasılığı artabiliyor. Bu tür mutasyonlar, genetik yatkınlık testi ile ortaya çıkartılabiliyor. Bulgular saptandığında, bir şekilde müdahale edilmesi gerekmektedir. Kişinin durumuna göre, cerrahi bir müdahale ya da kemoprevansiyon adı verilen korunma önerileri sağlanabildiği gibi, düzenli kontroller ile de hastalık ilerlemeden erken tanıyı takiben ve tedavi süreci başlatılabiliyor.


Testi yaptırmak için bir cerrah, onkolog veya genetik uzmanının talepte bulunması gerekiyor. BRCA1 ve BRCA2 testinin her kadın için gerekli olmadığının altını çizmek gerekir.


Test için önce hastanın detaylı aile bilgisi alınarak aile ağacı çıkartılıyor ve bazı kriterler sağlanmış ise, ailede kanser geliştiren bir bireyden kan örneği alınıyor. Bu testleri yaptıran kişilerin, BRCA1 veya BRCA2 genlerinden birinde bozukluk tespit edilmesinin sadece hastayı değil yakınlarını da ilgilendiriyor. Çünkü bu durumda ailenin diğer kadın ve erkeklerinin de kontrol altına alınması gerekebilir.


Ailesinde meme kanseri öyküsü olmayanlar da genetik test yaptırabiliyor. Her 12 kişiden birinin risk altında olduğunu bilen ve test yaptırmak isteyen bu kişilere de, BRCA1 ve BRCA2 testi dışında başka genetik testler uygulanarak meme kanseri riski tespit edilebilir. Bazı temel özelliklere sahip olan kadınlar, bu testleri yaptırarak önlem alabilirler.


Ne Zaman Genetik Test Yaptırılmalı?


Genetik tetkiklerde yaklaşım, kanser vakaları bulunan ailelerde, öncelikle kanser tanısı konulmuş bireyde, şüphelenilen mutasyonları incelemektir. Bu testlerin sonuçlarına göre risk altında olduğu düşünülen diğer aile bireylerine de test uygulanabilir. Ancak, kanser riski yüksek ailelerdeki her bireyin BRCA1 veya BRCA2 mutasyonu taşıyor olduğu anlamı çıkarılmamalıdır. Yine böyle ailelerde her kanser de bu genlerdeki mutasyonlarla ilgili olmayabilir. Bu nedenle aile bireylerinin ilgili genlere yönelik mutasyonlarının taranmasından önce mutlaka genetik danışmanlık almaları ve gerekmektedir.


  • Birinci derecede yakınlarınızda; anne, kız kardeş veya kız çocuk olabilir; meme kanseri tanısı konulduysa;
  • Birinci veya ikinci derece yakınlarınızda; büyükanne, hala, veya teyze olabilir; meme kanseri vakası görüldüyse;
  • Ailenizde, hem meme hem de yumurtalık kanseri olan birinci ve ikinci derece yakınlarınız varsa;
  • Ailenizde yaştan bağımsız olarak yumurtalık kanseri olan birinci ve ikinci derece yakınlarınız varsa;
  • Ailenizde bir erkeğe meme kanseri teşhisi konulduysa;
  • Ailenizde pankreas, kolon, mide ve tiroid kanserleri görüldüyse;
  • Aile geçmişinde, meme veya yumurtalık kanseri dışında, diğer doğumsal anormallik vakaları olduysa;

meme kanserine yol açabilecek bir mutasyona sahip olma ihtimaliniz bulunabilir. Bu durumda, sizin için uygun olabilecek testleri belirlemek için genetik danışmanlık almanız önerilir.



Bu kategorideki diğer maddeler;

Niye Obez Oluyoruz?

Devamını Oku

3 Adımda Doğru Güneş Gözlüğünü Seç

Devamını Oku

3 Öneri ile Özgüveninizi Arttırın!

Devamını Oku

Sağlıklı Bir Menopoz İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler

Devamını Oku

Sizin Cildiniz Hangi Tip?

Devamını Oku

Saçlarınızın Sağlığı için Gül Suyu Kullanın!

Devamını Oku

Kalbinizin Verdiği Sinyalleri Dikkate Alın!

Devamını Oku

Cildinizi Limon Suyu ile Parlatın

Devamını Oku

Kalbiniz İçin Bu Alışkanlıklardan Vazgeçin!

Devamını Oku

Sağlıklı Bir Beden ve Ruh için 3 Alışkanlık

Devamını Oku

Farklı Yaşam Evrelerinde Sağlık Kontrolleri - 1. Bölüm

Devamını Oku

Kadınlarda Kuvvet Antrenmanlarının Faydaları

Devamını Oku

Rahim Ağzı Kanseri ve HPV Aşısı

Devamını Oku

Prostat Kanseri’nde tedavi yöntemleri

Devamını Oku

Hamilelik Evreleri

Devamını Oku

Kış aylarının en büyük sorunu: GRİP

Devamını Oku

Karlı ve Buzlu Havalara Dikkat

Devamını Oku

Kanserde Erken Teşhisin Önemi

Devamını Oku

Farklı Yaşam Evrelerinde Sağlık Kontrolleri - 2. Bölüm

Devamını Oku

Zatürre Hakkında Temel Bilgiler

Devamını Oku

Göz Altı Morluklarından Kurtulmak Mümkün Mü?

Devamını Oku

Cilt Detoksu Hakkında Bilinmeyenler

Devamını Oku

Hijyen için Sabun Kullanımı

Devamını Oku

Lazer Epilasyon Hakkında Merak Edilenler

Devamını Oku

Lazer Epilasyon Hakkında Merak Edilenler

Devamını Oku

Sağlıklı ve Güzel Bir Cilt İçin Püf Noktaları

Devamını Oku

Kadınlarda İdrar Kaçırma Problemi

Devamını Oku

Meme Kanserinde Erken Teşhis

Devamını Oku

Sağlık Dolu Bir Yıla “Merhaba” Deyin!

Devamını Oku

Kış Aylarında da Cilt Sağlığınızı Koruyun!

Devamını Oku

Horlama Nedenleri ve Tedavisi

Devamını Oku

Ağır Metallere Dikkat!

Devamını Oku

Kalp Krizinden Nasıl Korunmalı

Devamını Oku

Web sitemizdeki bilgiler kişileri tanı ve tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik tüm işlemlerinizi doktorunuza danışmadan uygulamayınız. İçeriklerde tedavi edici sağlık hizmetlerine yönelik bilgiler yer almamaktadır.